Britisha bran lawng diklai ana uk veng England ram ah Anglican thlangboel tah a tha raa tangkiik — diklai pum ah missionaries a thlah u thai. Tetih van angla American ram lawng khaw diklai pum ah ramleng Pathen bibikung thli (missionaries) moek ana thlah u van. England oen American ram kah Pathen bibikung thli lawng “Khrih hingna awlthang theen” te awlpuikoek la ana pangpui u (Colonialism poekna toek toek awm bal ngoen de). Christian education oen theology kawng cangpui heet tlaih nawh. Thlanghing muithla vaan ceh doek ham toe ni abi u thai — amah te roe mah mailai tlaih nawh. Jonah lawng thintawt aak la Pathen awl a pangpui de Nineveh khawpui lawng loeihna a dang u. Cabu Ciim kah cangpuina tah a tha raa.
Kawl Ralkap (The State Law and Order Restoration Council) mawtna lawng Khawtlaak ben kah Pathen bibikung thli baat a vai dawngah Kawlram Khrih thlangboel lawng Pathen ben cuihcangna ben ah voet-thoekna thli broe nawh la ana awm hang. Khatsut Mizoram ben kah aka soeng nawh cangpuina thli Maturam ah kuun khawnghaak tih Khrih hing khawsakna diklai phungza oen piit u khawng-sa-nawng u kang la awm.
Khrihca thlangboel tak lawng Baibul he awlpuikoek la a khyh — Pathen amah kah cangpuina roe roe nih, thlanghing kah cuihcangna (education) mailai nawh tila a oeng. Jesu Khrih kah miphun oen cakaw thli (Juda thli) lawng Awlkhyh Rym byng Pathen awltak la a pawm u. Roman Catholic la aka awm nawh Khrih thlangboel lawng Jesu hubang thli lawng aka thut cabu 27 te Awlkhyh Thai la ana pawm u — 66 boeih Cabu Ciim la a pawm u. Roman Catholic thlangboel lawng Pathen Cabu Ciim la a pawm u Apocrypha (Deuterocanonical) tetah tethli aka oelh thli lawng Pathen awltak la pawm u nawh. Thlanghing lawng aka thut cauk theen pakhat la ngoen tah a pawm u — Pathen Awltak nawh.
Baibul kah dau ben ah Pathen awl awm thai nawh tila a oeng u. Mang dawngah Ciim Muithla lawng awl a thui ti thli, Awlding ka zak ti thli, Pathen lawng awl a thui ti thli boeih boeih he Cabu Ciim kah cangpuina oen kalh atah Satan tengkah nih tila a oeng u. Tedawngah, Pathen lawng awl athui atah Cabu Ciim rang oen ni a thui. Muithla Ciim lawng Cabu Ciim myhla awl a thui nawh tila khaw a oeng u. Baibul ngai ngai poen ni. Baibul awltak dawngkah aka awm nawh, aka kalh u oen cangpuikung, hotu-saya-pastor-evangelist oen thlangboel tah khawmap — dau ben bawkthiik la awm de khui ben ah sut aka rawng phyl oen lo u tila – Yeshua lawng ati.
Asia ram, Europe ram oen America ram kah aka awm Pathen aka ming nawh bran ukna lawng Baibul kah cangpuina ceh tak mai cakhaw — Khrih thlangboel taak lawng tah ceh tak manawh. Tangka awmna oen miphun pingna lawng khaw oengna u te thawleng pe tlaih nawh. Zaan patyr thli kah phungza oen khawsak hingna laawng a phun phun lawng ngaihangna pe thai tlaih nawh. Zilh lawna rang aka tat u poepa thing-raw-ram aka reu u angla maparaa la khaw sa u tlaih nawh. Khrih thlangboel tihe a u thli kai tite Khrih ming oen a noek u tih — tekah noekna oen khaw aka sa thlangthli la awm u.
Thangkoep hingna ka khyh poen; tuinymna ka dang poen; hotu-saya oen pastawr la ka awm poen; zu oen sarawh ka zeh poen; pum ka zawm; phung ka thuithai van poen aka ti thli boeih lawng vaan pha ma nawh — Pathen kawngaih aka sai thli byng lawng nih vaan-dawng-ram a pha u ai tila Cabu Ciim lawng ati. “Pathen kawngaih aka sai” tihe a tu kai?
