
Bawipa Pathen tah Soprep Ming kung Pathen nih. Pathen lawng thaihu soprep a syn. Lunglai on thlanghing syn la awm thlan veng, ka syn thaihu on thlanghing he thawlhna (thaihu thee boih boih kah kungsut) lawng thing khop ai ti khaw a ming op soh pon. Tetila ming nawh kawi nih Pathen a mingna thai manawh. Bawipa Pathen tah soprep ming kung Pathen la awm — the Omniscient God. Thawlhna diklai dawngah kun ai; amah te lawng lai raina avan khyn ai; thlanghing lawng thlawn kung a ngo ai — ti thli khaw a ming op soh pon. Tetila ming nawh kawi nih Pathen a mingna thai manawh. Cabu Ciim lawng Khrih ongca thli byng vaan dawng ram a pang ai, ti. Thlanghing khatsut tah vaan ram kun thai vetih khatsut tah dungzan hell la cet ai, ti. Vaan on hell hyn aka cet muithla thli khaw Pathen lawng bit a ming op soh pon. Hetila mingna tah Pathen congna rop la awm. A pathenna rop la awm. Vaan on diklai (the universe) syn la awm thlan veng, Pathen kaw khui ah hetila ming op sohna awm lamha pon, tila Cabu Ciim lawng ati.
Pathen tah ciim tih doong dawngah Pathen ah pok thawlhna on sai thawlhna awm thai nawh. Khatsut lawng, vaan on hell hyn ah aka cet muithla thli khaw a ming tangte la awm atah, atu dawngah vaan on diklai he re ah a syn kai — ati u mai thai. Pathen la awm dawngah alung tlingna ham me ang thaihu khaw amah ngaih angla sai thai la awm, syn thai la awm — amah tetah the “Sovereignty of God”, ti. Pathen tah nawl aka khyh Pathen la awm (God is sovereign).
Awlpui kok la thui ka ngaih tah — thlanghing boih vaan ah cet manawh ti he nih. 2025 ah he dilai ah thlangmi 8.2 billion hawm awm. Thlanghing muithla (soul) khaw 8.2 billion hawm law ai. Baibul lawng, he kah 8.2 billion thlangmi boeih vaan pha manawh, khatsut lawng hell ram a pang ai, ti. Tedawngah khatsut lawng Baibul he a tamdeng u.
Pelagius on ahu bang thli lawng: athee-atheen mingna thinkaw lawng Pathen ming thai, tila a cangpui. Athuingaihna tah, evangelist on pastawr thli kah phungthui awl na zak on zut tih Pathen ming pahoi thai la awm. Na ngaih on ngaih nawh rang. Na ngaih atah “ka ong” titih tuinymna dang pahoi thai la awm. Thlawnna he “ngaih on ngaih nawh” tikah pumpak rang saw ah a hangdang. Na ngaih atah thlawn la awm pahoi thai, mah (personal) rang, tila a cangpui. Pelagius kah cangpuina he Jacobus Arminius lawng khaw a paipui — amah tetah Arminianism la awm. John Wesley oen Methodist thli lawng amah tetila a cangpui u. Baptist on Anabaptist khatsut lawng khaw a paipui.
Baibul lawng metila ati?
Vaan la lui ham on hell la cet ham hetah “nang rang” nawh atah “kai rang” ti thai la awm nawh — Pathen rang la awm (Rom 8). Vaan cet ham on hell cet ham ro ro muithla thli te Pathen amah lawng a ming op soh pon — lai on vaan syn la awm thlan veng kalawng. Tethli (Pathen thlangtyk) lawngtah Pathen awl azak on Khrih hingna tak te adang u pahoi la awm. Khatsut tah Pathen awltak zak halal de a hingna thawleng thai nawh, thlawn la awm thai nawh. Ha on za sut de lungbui dawngah kun nawh. An tui khui kah steel coi (the steel spoon does not taste the curry, though it’s in the pot) angla awm. Hinroek Pathen awltak zak de a dyk to la lungbui aka ning thlangtah Pathen thlangtyk nawh ti thai la awm. Khatsut lawng thlawnna awltak zak tih thangthai ham soh a ngaih de thlawn la awm thai nawh, thlawnna tak tihe atu nym ati u bak bak. A ngaihang sut tih dykna lawng ke. Baibul lawng thlawnna tak tah Pathen kah lungna rang byng on nih awm thai, ti. Pathen kah lungna tah Pathen Reenna (Grace) la awm. He kah Pathen reenna (Grace) lawng thlawn la awm thaina ham ongna (faith) a peek, ti. Tedengah, thlanghing thawlhca lawng ongna khyh thai la awm. Tekah ongna rang on Khrih ah thlawn la ng’awm u pon, ti. Pathen lawng amah ngaih thlang (amah rang) te atyk tih areenna lawng ongna te m’peek. Thlangfim la awm dawngah, pum im cet popa dawngah, moibo theen dawngah nawh. Pathen amah lawng “reen” dawngah nih. Atu dawngah khatsut tetah areen nawh tih khatsut tetah areen kai? Pathen lawng amah rang amah lungtling thlang te a tyk op soh la awm. Tetila tykna dawngah Pathen tah khawbo theen nawh, ti thai nawh. Pathen tah Ciim tih Doong. Asai thaihu boih ciim tih dong.
Thlawnna he “mah rang” mai koi nih bawi thli byng lawng vaan a pha u lamha ai. Tangka khyh atah na phungthui awl thlang lawng hutung ham angaih u ai. Tangka na khyh atah cakaw-pahring lawng pawmsang vetih nangkah Pathen te a pawmsang u van ai. Tangka na khyh atah pum im bou thlang sak thai vetih member thli khaw tuu ping on vaitaw ping ang tala valaw u ai. Ming thang soh vetih bawi ai. Bawina te canau thli lawng patong aca nau thli tengah a thui pe u ai.
Tede, thlawnna tah “Pathen rang” la awm. Pathen lawng ning a ming lamha. Pathen lawng ning areen lamha. Pathen lawng ning ongna peek lamha. Ongna thinkaw on byng Pathen te nok thai la awm. Amah tetah Pathen rang on nih. Thlanghing pokna on saina saw ah hangdang nawh. Pathen kah zo peek thaihu nih. Pathen thlangtyk tah Pathen kah tuu thli nih. Johan paha-kullesarih dawngah:
“Ka tuu thli lawng tah ka awl a hutuung; te thli te ka ming tih ka hu ah baang u”
Ning lawng Pathen nok lak ah Pathen lawng ning nok te awlpui bet.
